Prof. Dr. Raşit Midilli

Adenotonsillektomi

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları kapsamında değerlendirme, tanı ve tedavi yaklaşımları hakkında detaylı bilgi edinebilirsiniz.

01 Uzmanlık Alanı Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Cerrahisi
Çocuk KBB • Uyku Solunumu • Bademcik ve Geniz Eti

Adenotonsillektomi, palatin tonsillerin yani bademciklerin ve nazofarenkste bulunan adenoid dokunun yani geniz etinin aynı ameliyatta çıkarılmasıdır. Çocuklarda özellikle adenotonsiller büyümeye bağlı burun tıkanıklığı, ağız solunumu, horlama ve obstrüktif uyku apnesi gibi durumlarda değerlendirilen önemli KBB cerrahilerinden biridir.

İzmir'de geniz eti ve bademcik ameliyatı hakkında bilgi arayan aileler için hazırlanan bu rehber; adenoidektomi ve tonsillektomi endikasyonlarını, 7-5-3 tonsillit kriterlerini, çocuklarda horlama ve uyku apnesini, polisomnografi gerekliliğini, ameliyat tekniklerini, kanama riskini, ağrı kontrolünü, beslenmeyi ve ameliyat sonrası iyileşme sürecini kapsamlı biçimde ele almaktadır.

Sık neden Adenoid ve bademcik büyümesine bağlı burun tıkanıklığı, ağız solunumu, horlama ve uyku solunum bozukluğu
Her çocukta birlikte değil Endikasyona göre yalnız geniz eti, yalnız bademcik veya her iki doku aynı seansta çıkarılabilir
Ameliyat sonrası Yeterli sıvı, düzenli ağrı kontrolü ve yaklaşık iki haftalık kanama riskinin bilinmesi önemlidir

Adenotonsillektomi Nedir?

Kısa yanıt: Adenotonsillektomi, geniz etinin adenoidektomi ve bademciklerin tonsillektomi yöntemiyle aynı ameliyat sırasında çıkarılmasıdır.

Bademcikler ağız arkasındaki orofarenkste, adenoid doku ise burnun arkasında nazofarenks adı verilen bölgede yer alan lenfoid dokulardır.

Her iki yapı da Waldeyer lenfatik halkasının parçalarıdır ve özellikle çocukluk döneminde bağışıklık sisteminin mukozal savunmasına katkıda bulunur.

Bununla birlikte bu dokular belirgin büyüdüğünde üst solunum yolunu daraltabilir; kronik veya tekrarlayan hastalıkların odağı haline geldiğinde çocuğun uyku, solunum, yutma ve yaşam kalitesini etkileyebilir.

Adenoidektomi ile tonsillektomi aynı şey midir?

Hayır. Adenoidektomi yalnız geniz etinin, tonsillektomi yalnız palatin bademciklerin çıkarılmasını ifade eder.

İki cerrahinin aynı seansta yapılmasına adenotonsillektomi adı verilir.

Geniz Eti ve Bademcikler Her Zaman Birlikte mi Alınır?

Kısa yanıt: Hayır. Ameliyat kararı hangi dokunun hastanın yakınmalarından sorumlu olduğuna göre verilir.

Yalnız Adenoidektomi

Belirgin geniz eti büyümesi, burun tıkanıklığı, kronik adenoidit veya uygun hastada orta kulak sorunları bulunurken bademciklerde ayrı bir ameliyat endikasyonu olmayabilir.

Yalnız Tonsillektomi

Tekrarlayan tonsillit, tonsil kaynaklı belirgin yutma problemi veya başka tonsiller endikasyonlarda geniz etinin alınması gerekmeyebilir.

Adenotonsillektomi

Hem adenoid hem tonsillerin üst hava yolu daralmasına katkıda bulunduğu uyku ile ilişkili solunum bozukluğu ve seçilmiş diğer durumlarda iki doku birlikte çıkarılabilir.

Karar Kişiye Özeldir

Dokuların yalnız büyüklüğü değil, oluşturduğu belirtiler, uyku bulguları, enfeksiyon öyküsü, yaş ve eşlik eden hastalıklar birlikte değerlendirilir.

Geniz Eti Büyümesi Hangi Belirtilere Neden Olabilir?

Adenoid doku burnun arkasındaki hava yolunu daralttığında çocuklar özellikle gece ve burundan solunum sırasında belirgin yakınmalar yaşayabilir.

Burun tıkanıklığı Çocuk burundan rahat nefes alamayabilir ve özellikle gece ağızdan soluyabilir.
Ağız açık uyuma Sürekli ağız solunumu adenoid obstrüksiyonunun önemli belirtilerinden biri olabilir.
Horlama Uyku sırasında üst hava yolundaki daralma titreşime ve horlamaya neden olabilir.
Nefes durmaları Bazı çocuklarda horlamaya uykuda solunum duraklamaları ve obstrüktif uyku apnesi eşlik edebilir.
Burundan konuşma değişikliği Belirgin nazal tıkanıklık hiponazal yani burun kapalıymış gibi konuşmaya neden olabilir.
Orta kulak sorunları Adenoid doku östaki tüpünün işlevini etkileyerek bazı çocuklarda orta kulakta sıvı ve işitme sorunlarıyla ilişkili olabilir.

“Adenoid yüz” nedir?

Uzun süreli burun tıkanıklığı ve ağız solunumunun çocuklarda yüz ve diş gelişimiyle ilişkili değişikliklerle beraber bulunabildiği bilinmektedir.

Ancak yalnız yüz görünümüne bakılarak geniz eti ameliyatı kararı verilmez. Burun hava yolu, adenoid büyüklüğü, ağız solunumu, uyku belirtileri ve gerektiğinde ortodontik değerlendirme birlikte ele alınmalıdır.

Adenoidektomi Hangi Durumlarda Yapılır?

Geniz etinin yalnızca büyük olması tek başına ameliyat zorunluluğu anlamına gelmez. Adenoid dokunun çocukta oluşturduğu klinik sorunlar önemlidir.

Belirgin Burun Tıkanıklığı

Adenoid hipertrofisine bağlı kalıcı nazal obstrüksiyon, ağız solunumu ve yaşam kalitesi etkilenmesi cerrahi değerlendirme nedeni olabilir.

Uyku Solunum Bozukluğu

Horlama, ağız açık uyuma ve özellikle obstrüktif uyku apnesinde adenoid dokunun hava yoluna katkısı değerlendirilir.

Kronik Adenoidit

Süreğen nazofarengeal yakınmalar ve uygun tedaviye rağmen devam eden adenoid kaynaklı hastalıkta cerrahi gündeme gelebilir.

Çocukluk Çağı Kronik Rinosinüziti

Uygun medikal tedaviye rağmen devam eden seçilmiş çocukluk çağı kronik rinosinüzitinde adenoidektomi cerrahi seçeneklerden biri olabilir.

Orta Kulakta Sıvı

Özellikle 4 yaş ve üzerindeki çocuklarda kronik orta kulak sıvısı veya tekrar tüp gereksiniminde adenoidektomi tedavi planının bir parçası olabilir.

Orofasiyal Gelişim Sorunları

Adenoid obstrüksiyonuyla ilişkili sürekli ağız solunumu ve ortodontik olarak belgelenmiş gelişim sorunlarında KBB değerlendirmesi önemlidir.

4 yaşından küçük çocuklarda önemli ayrıntı: Yalnız orta kulakta sıvı bulunması nedeniyle rutin adenoidektomi önerilmez. Bu yaş grubunda burun tıkanıklığı veya kronik adenoidit gibi adenoide ait ayrı bir endikasyon varsa adenoidektomi ayrıca değerlendirilebilir.

Tonsillektomi Hangi Durumlarda Yapılır?

Bademcik ameliyatının iki önemli klinik nedeni üst hava yolu obstrüksiyonu / uyku solunum bozukluğu ve uygun kriterleri karşılayan tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarıdır.

Obstrüktif Uyku Apnesi

Tonsiller büyümenin üst solunum yolunu daralttığı ve obstrüktif uyku apnesinin doğrulandığı çocuklarda tonsillektomi önemli bir tedavi seçeneğidir.

Tekrarlayan Tonsillit

Sık ve belgelenmiş enfeksiyon ataklarının çocuğun yaşamını belirgin etkilemesi halinde belirli klinik kriterler doğrultusunda ameliyat değerlendirilebilir.

Belirgin Yutma Güçlüğü

Çok büyük tonsillerin mekanik olarak yutmayı ve beslenmeyi belirgin zorlaştırdığı seçilmiş olgularda cerrahi gündeme gelebilir.

Özel Tonsil Hastalıkları

Şüpheli tonsil asimetrisi veya kitle, belirli peritonsiller apse öyküleri ve diğer özel klinik tablolar ayrıca değerlendirilir.

Tekrarlayan Tonsillitte 7-5-3 Kuralı Nedir?

Kısa yanıt: Tonsillektomi değerlendirmesinde kullanılan klasik eşikler; son 1 yılda en az 7, 2 yıl boyunca yılda en az 5 veya 3 yıl boyunca yılda en az 3 belgelenmiş boğaz enfeksiyonu atağıdır.
Dönem Enfeksiyon sıklığı Belgeleme
Son 1 yıl En az 7 atak Her atakta boğaz ağrısına ek olarak ateş, servikal lenfadenopati, tonsiller eksüda veya pozitif grup A streptokok testi gibi klinik bulgulardan en az biri tıbbi kayıtta yer almalıdır.
Son 2 yıl Her yıl en az 5 atak
Son 3 yıl Her yıl en az 3 atak
7-5-3 otomatik ameliyat formülü değildir: Bu eşiklerin altında genellikle izlem tercih edilir. Buna karşılık PFAPA, çoklu antibiyotik alerjisi veya intoleransı ve birden fazla peritonsiller apse gibi değiştiren faktörler karar sürecini etkileyebilir.

Horlama ve Uyku Apnesinde Adenotonsillektomi

Adenoid ve bademcik büyümesi çocukluk çağındaki obstrüktif uyku ile ilişkili solunum bozukluklarının önemli nedenlerinden biridir.

Ancak her horlayan çocukta adenotonsillektomi yapılmaz.

Yüksek sesli düzenli horlama Özellikle hemen her gece olması değerlendirmede önemlidir.
Uykuda nefes durması Ailenin fark ettiği solunum duraklamaları obstrüktif uyku apnesi açısından değerlendirme gerektirir.
Huzursuz uyku Sık dönme, terleme, başın geriye atılması veya sık uyanma görülebilir.
Gündüz davranış sorunları Bazı çocuklarda uyku bozukluğu dikkat, davranış ve okul performansını etkileyebilir.
Büyüme etkilenmesi İleri uyku solunum bozukluğunda büyüme ve kilo alımı etkilenebilir.
Gece altını ıslatma Enürezis bazı çocuklarda uyku solunum bozukluğuyla birlikte bulunabilir.
Ameliyat uyku apnesini her çocukta tamamen ortadan kaldırmayabilir: Özellikle obezite, kraniofasiyal yapı, nöromüsküler hastalıklar veya başka üst hava yolu problemleri bulunan çocuklarda adenotonsillektomi sonrasında rezidüel obstrüktif uyku apnesi devam edebilir.

Adenotonsillektomi Öncesi Uyku Testi Gerekir mi?

Kısa yanıt: Her horlayan çocukta polisomnografi zorunlu değildir. Ancak belirli yaş ve risk gruplarında veya ameliyat gerekliliğinin belirsiz olduğu durumlarda uyku testi özellikle önemlidir.

Hangi çocuklarda polisomnografi özellikle önerilir?

Tonsil hipertrofisi ve uyku solunum bozukluğu nedeniyle ameliyat düşünülen 2 yaşından küçük çocuklarda veya obezite, Down sendromu, kraniofasiyal anomali, nöromüsküler hastalık, orak hücre hastalığı ya da mukopolisakkaridoz gibi riskler bulunduğunda polisomnografi önerilmektedir.

Ayrıca aile tarafından anlatılan şikâyetlerin şiddeti ile tonsil/adenoid muayene bulguları arasında belirgin uyumsuzluk varsa veya ameliyat gerekliliği net değilse uyku testi karar vermeye yardımcı olabilir.

Uyku testinde apne doğrulanırsa?

Gece polisomnografisinde obstrüktif uyku apnesi doğrulanan ve adenotonsiller hipertrofisi bulunan uygun çocuklarda adenotonsillektomi önemli tedavi seçeneklerinden biridir.

Adenotonsillektomi Öncesi Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Ameliyat kararı yalnız bademciklerin fotoğrafta büyük görünmesine veya geniz etinin bir görüntüleme yönteminde ölçülmesine göre verilmez.

Yakınmalar değerlendirilir Burun tıkanıklığı, ağız solunumu, horlama, apne, yutma sorunu, enfeksiyon sıklığı ve orta kulak yakınmaları sorgulanır.
KBB muayenesi yapılır Tonsil büyüklüğü, burun ve nazofarenks, kulaklar ve damak yapısı değerlendirilir; gerektiğinde nazal endoskopiden yararlanılabilir.
Gerekli ek test seçilir Klinik gereksinime göre odyometri, timpanometri, uyku testi veya diğer incelemeler planlanabilir.

Tonsil büyüklüğü nasıl derecelendirilir?

Bademcikler orofarenksteki kapladıkları alana göre genellikle 0 ile 4 arasında derecelendirilebilir.

Grade 3 ve 4 tonsiller belirgin büyük olabilir; ancak ameliyat kararı yalnız tonsil derecesine değil çocuğun solunum, uyku, yutma ve enfeksiyon öyküsüne göre verilmelidir.

Geniz eti nasıl değerlendirilir?

Çocuğun yaşına ve klinik durumuna göre nazal endoskopi ile adenoid dokunun nazofarenksteki hava yolunu ne ölçüde etkilediği değerlendirilebilir.

Orta kulakta sıvı veya işitme şüphesi varsa otoskopi, timpanometri ve yaşa uygun işitme testleri ayrıca kullanılabilir.

Ameliyat Öncesinde Hangi Durumlara Özellikle Dikkat Edilir?

Adenotonsillektomi öncesinde yalnızca bademcik ve geniz eti değil, çocuğun genel sağlık durumu ve kanama riski de değerlendirilir.

Kanama Öyküsü

Çocukta veya ailede kolay morarma, uzun süren kanama, bilinen kanama bozukluğu veya ilgili ilaç kullanımı sorgulanır.

Akut Enfeksiyon

Aktif üst solunum yolu enfeksiyonu veya ateş varsa elektif cerrahinin zamanlaması anestezi ve KBB ekibi tarafından yeniden değerlendirilebilir.

Damak Yapısı

Bifid uvula, submüköz damak yarığı veya velofaringeal fonksiyon sorunu şüphesinde adenoidektomi öncesi özel değerlendirme gerekir.

Anestezi Riski

Kalp-akciğer hastalıkları, obezite, ağır uyku apnesi ve diğer kronik hastalıklar ameliyat ve ameliyat sonrası izlem planını etkileyebilir.

Adenotonsillektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Kısa yanıt: Çocuklarda adenotonsillektomi genellikle genel anestezi altında ve ağız içinden gerçekleştirilen bir ameliyattır. Ciltte dışarıdan kesi yapılması çoğunlukla gerekmez.

Adenoidektomi nasıl yapılır?

Geniz eti ağız yoluyla nazofarenkse ulaşılarak çıkarılır. Cerrahın tercihine ve hastanın anatomisine göre küret, mikrodebrider, elektrokoter veya farklı cerrahi enerji sistemlerinden yararlanılabilir.

Buradaki temel amaç yalnız dokuyu çıkarmak değil; hava yolunu yeterli biçimde açarken çevredeki östaki tüpü ağızları ve damak fonksiyonunu korumaktır.

Tonsillektomi nasıl yapılır?

Bademcikler ağız içerisinden görülerek çevre dokulardan ayrılır. Klasik soğuk diseksiyon, elektrokoter, bipolar sistemler veya koblasyon gibi farklı cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Tonsillotomi ile tonsillektomi aynı mıdır?

Hayır. Tonsillektomide bademcik dokusu kapsülüyle birlikte tamamen çıkarılır. İntrakapsüler tonsillektomi veya tonsillotomi olarak adlandırılan tekniklerde ise kapsül üzerinde bir miktar tonsil dokusu bırakılabilir.

“En iyi teknik” bütün hastalar için tek bir cihaz anlamına gelmez: Cerrahi yöntemin seçimi ameliyatın nedeni, çocuğun özellikleri, kanama-ağrı dengesi ve cerrahın deneyimine göre yapılır.

Adenotonsillektomi Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

Yalnız adenoidektomi yapılan çocuklarda iyileşme genellikle tonsillektomi yapılan çocuklara göre daha hızlı ve daha az ağrılıdır.

Tonsillektomi veya adenotonsillektomi sonrasında ise boğaz ağrısı yaklaşık 1–2 hafta sürebilir ve bazı çocuklarda ilk birkaç günden sonra geçici olarak daha belirgin hissedilebilir.

Boğaz ağrısı Yutmayla artabilir ve yeterli sıvı tüketimini zorlaştırabilir.
Kulak ağrısı Kulakta hastalık olmamasına rağmen boğazdan kulağa yansıyan ağrı görülebilir.
Ağız kokusu İyileşme dokuları nedeniyle ilk günlerde belirgin olabilir.
Beyaz-krem görünüm Tonsil yataklarında oluşan beyaz veya sarımsı fibrin tabakası çoğunlukla normal yara iyileşmesinin parçasıdır.
Ses değişikliği Adenoid obstrüksiyonunun ortadan kalkması veya geçici damak ödemi nedeniyle ses bir süre farklı duyulabilir.
İştah azalması Ağrı nedeniyle beslenme azalabilir; yeterli sıvı alınması özellikle önemlidir.
Beyaz tabaka genellikle iltihap değildir: Ameliyat bölgesindeki beyaz-sarı görünüm tonsillektomi sonrasında beklenen fibrinöz iyileşme tabakasıdır ve tek başına antibiyotik gerektiren enfeksiyon anlamına gelmez.

Adenotonsillektomi Sonrası Ağrı Nasıl Kontrol Edilir?

Tonsillektomi sonrasında ağrının yeterli kontrol edilmesi yalnız çocuğun konforu için değil, yeterli sıvı ve besin alabilmesi açısından da önemlidir.

Parasetamol

Çocuklarda ameliyat sonrası ağrı kontrolünde sık kullanılan temel analjeziklerden biridir.

İbuprofen

Güncel çocuk tonsillektomi kılavuzunda uygun dozda ibuprofen ağrı kontrolü seçenekleri arasında önerilmektedir.

İlaç dozu çocuğa özel olmalıdır: Ağrı kesici dozu kilo, yaş, eşlik eden hastalıklar ve hekimin tedavi planına göre belirlenmelidir. Evde farklı ağrı kesiciler rastgele birleştirilmemelidir.

Rutin antibiyotik gerekir mi?

Hayır. Güncel çocuk tonsillektomi kılavuzu tonsillektomi sırasında veya sonrasında rutin perioperatif antibiyotik kullanımını önermemektedir.

Kodein kullanılabilir mi?

Çocuklarda özellikle solunum baskılanması riski nedeniyle 12 yaşından küçük çocuklarda tonsillektomi sonrası kodein kullanılmamalıdır.

Adenotonsillektomi Sonrası Kanama Riski

Kısa yanıt: Tonsillektomi sonrası kanama ameliyatın en önemli komplikasyonlarından biridir. İlk 24 saat içinde veya iyileşme döneminde daha sonra ortaya çıkabilir.
Kanama tipi Zaman Yaklaşım
Primer kanama Ameliyattan sonraki ilk 24 saat Tıbbi değerlendirme gerektirir
Sekonder kanama İlk 24 saatten sonra, iyileşme döneminde Taze kan görülmesi halinde acil değerlendirme gerekir
Ağızdan taze kırmızı kan gelmesi normal iyileşme bulgusu değildir: Çocuğun ağzından veya burnundan taze kırmızı kan gelmesi, kan kusması veya tekrarlayan kan yutma hareketleri fark edilmesi halinde beklenmeden acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Tonsillektomi sonrası yara yüzeyinin iyileşmesi yaklaşık iki hafta sürebildiği için kanama riski yalnız hastaneden taburcu olunan günle sınırlı değildir.

Adenotonsillektomi Sonrası Nasıl Beslenilmeli?

Kısa yanıt: En önemli hedef çocuğun yeterli sıvı almasıdır. Çocuk güvenli biçimde yutabiliyorsa ve bulantısı yoksa tolere ettiği yiyeceklere kademeli olarak başlayabilir.

Eskiden tonsillektomi sonrasında uzun süre yalnız sıvı ve yumuşak gıda verilmesi, belirli günlere kadar katı gıdanın tamamen yasaklanması sık kullanılan bir yaklaşımdı.

Ancak çalışmalarda kısıtlı diyetin normal veya tolere edilen diyete göre ameliyat sonrası kanama oranını belirgin biçimde azalttığı gösterilmiş değildir.

Sıvı Alımı

Su ve uygun sıvıların düzenli alınması dehidratasyon riskini azaltmak için özellikle önemlidir.

Tolere Edilen Besinler

Çocuk ağrısına ve yutma rahatlığına göre tolere ettiği besinlere dönebilir.

Çok İrritan Gıdalar

Çok acı, aşırı sıcak veya boğazı belirgin irrite eden yiyecekler çocuğun konforuna göre ertelenebilir.

Düzenli Ağrı Kontrolü

Ağrının kontrol edilmesi çocuğun içebilmesini ve beslenmesini kolaylaştırabilir.

Ameliyatı yapan hekimin taburculuk önerileri önceliklidir: Cerrahi teknik, çocuğun yaşı ve klinik durumuna göre beslenme konusunda farklı bireysel öneriler verilebilir.

Adenotonsillektomi Sonrası Okula ve Spora Ne Zaman Dönülür?

Tonsillektomi sonrası tam iyileşme çoğu çocukta yaklaşık iki haftalık bir dönemi kapsar.

Bu süreçte kanama riski nedeniyle birçok merkez çocuğun okuldan, yoğun fiziksel aktiviteden ve spordan yaklaşık iki hafta uzak kalmasını önermektedir.

Yalnız adenoidektomi yapılan çocukların iyileşmesi daha hızlı olabilir. Dönüş zamanı yapılan ameliyata ve çocuğun klinik durumuna göre hekim tarafından belirlenmelidir.

Bademcik ve Geniz Eti Alınınca Bağışıklık Düşer mi?

Kısa yanıt: Tonsiller ve adenoidler bağışıklık sisteminin parçalarıdır; ancak mevcut araştırmalar uygun endikasyonla yapılan tonsillektomi ve adenoidektominin çocuklarda klinik açıdan anlamlı kalıcı bağışıklık yetersizliği oluşturduğunu göstermemektedir.

Tonsil ve geniz eti Waldeyer halkasının lenfoid dokuları arasındadır. Bununla birlikte vücutta mukozal ve sistemik bağışıklığı sağlayan çok sayıda başka lenfoid yapı bulunmaktadır.

Bu nedenle cerrahi için gerçek bir tıbbi endikasyon bulunduğunda “bağışıklığı tamamen ortadan kalkar” şeklindeki düşünce güncel bilimsel verilerle desteklenmemektedir.

Bu bilgi gereksiz ameliyat anlamına gelmez: Tonsil ve adenoid dokular fizyolojik yapılardır. Cerrahi yalnız dokuların çocuğa oluşturduğu klinik yük beklenen cerrahi yarardan daha önemli hale geldiğinde değerlendirilmelidir.

Geniz Eti Ameliyattan Sonra Tekrar Büyüyebilir mi?

Adenoidektomi sonrasında mikroskobik veya küçük miktarda adenoid doku kalabilir ve zaman içerisinde yeniden belirginleşmesi mümkündür.

Bununla birlikte klinik olarak tekrar ameliyat gerektirecek düzeyde büyüme yaygın değildir.

Çocukta ameliyattan aylar veya yıllar sonra tekrar belirgin burun tıkanıklığı, ağız solunumu veya horlama ortaya çıkarsa yalnız “geniz eti yeniden büyüdü” varsayımıyla hareket edilmemeli; alerjik rinit, konka büyümesi ve diğer burun-hava yolu nedenleri de değerlendirilmelidir.

Hangi Çocuklar Ameliyattan Sonra Hastanede Daha Yakın İzlenir?

Çocukların önemli bir bölümü uygun koşullarda ameliyat sonrası rutin takip ile taburcu olabilir. Ancak bazı çocuklarda gece hastane izlemi daha güvenlidir.

Güncel çocuk tonsillektomi kılavuzunda gece hastane izlemi özellikle önerilenler:
  • 3 yaşından küçük çocuklar,
  • Ağır obstrüktif uyku apnesi bulunan çocuklar,
  • Apne-hipopne indeksi 10 veya üzerinde olanlar,
  • Uyku testinde oksijen satürasyonu en düşük değeri %80'in altında olanlar,
  • Klinik durumuna göre ek solunum veya tıbbi risk taşıyan çocuklar.

Adenotonsillektomi Sonrası Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir?

Beklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gereken durumlar:
  • Ağızdan veya burundan taze kırmızı kan gelmesi,
  • Kan kusma veya sürekli kan yutma hareketi,
  • Belirgin nefes alma güçlüğü,
  • Çocuğun yeterli sıvı alamaması,
  • Belirgin susuzluk ve idrar miktarında ciddi azalma,
  • Kontrol edilemeyen kusma,
  • Hekimin beklenen iyileşme süreciyle uyumlu olmadığını düşündüren yüksek veya devam eden ateş,
  • Genel durumda belirgin kötüleşme.

İzmir'de Adenotonsillektomi ve Geniz Eti-Bademcik Ameliyatı

İzmir'de adenotonsillektomi, geniz eti ameliyatı veya bademcik ameliyatı araştırılırken cerrahi kararın yalnız dokuların büyük görünmesine göre değil, çocukta oluşturdukları klinik sorunlara göre verilmesi önemlidir.

Prof. Dr. Raşit Midilli tarafından yapılan KBB değerlendirmesinde burun tıkanıklığı, ağız solunumu, horlama, uykuda nefes durmaları, tekrarlayan tonsillit atakları, yutma güçlüğü ve orta kulak yakınmaları birlikte değerlendirilebilir.

Tonsillerin büyüklüğü ve orofarengeal hava yolu muayene edilir; geniz eti açısından klinik gereksinime göre nazal endoskopik değerlendirmeden yararlanılabilir.

Horlama veya uyku apnesi şüphesinde çocuğun yaşı, belirtilerin şiddeti ve eşlik eden risk faktörlerine göre polisomnografi gerekliliği değerlendirilebilir.

Tekrarlayan tonsillit nedeniyle cerrahi düşünülüyorsa yalnız atak sayısı değil, enfeksiyonların tıbbi kayıtları, ateş, tonsiller eksüda, lenf bezi bulguları ve streptokok testleri gibi klinik bilgiler de karar sürecine dahil edilir.

Cerrahi gerekli görülürse yalnız adenoid, yalnız tonsiller veya iki yapı birlikte ele alınabilir. Ameliyat ve ameliyat sonrası izlem planı çocuğun yaşına, uyku apnesinin şiddetine ve genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir.

Adenotonsillektomi ile İlişkili KBB Konuları

Geniz Eti Büyümesi

Burun tıkanıklığı, ağız solunumu, horlama ve orta kulak sorunlarıyla ilişkili adenoid hipertrofisi ayrı olarak değerlendirilebilir.

Bademcik Hastalıkları

Tekrarlayan tonsillit, tonsil hipertrofisi, tonsil taşı ve diğer bademcik hastalıklarında tedavi hastalığa göre planlanır.

Çocuklarda Horlama ve Uyku Apnesi

Horlama tek başına hastalık değildir. Obstrüktif uyku apnesi ve üst hava yolu darlığı açısından ayrıntılı değerlendirme gerekebilir.

KBB Değerlendirmesi

Geniz eti, bademcik, horlama veya tekrarlayan boğaz enfeksiyonları için iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

İletişim bilgileri →
Çocuğunuzda horlama, ağız solunumu veya sık tonsillit mi var?

Prof. Dr. Raşit Midilli'nin iletişim ve muayene bilgilerine ulaşabilirsiniz.

İletişime geçin →

Adenotonsillektomi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Adenotonsillektomi nedir?

Adenotonsillektomi, palatin tonsillerin yani bademciklerin ve nazofarenksteki adenoid dokunun yani geniz etinin aynı ameliyatta cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Her çocukta iki dokunun birlikte alınması gerekmez; endikasyona göre yalnız adenoidektomi veya yalnız tonsillektomi yapılabilir.

Geniz eti ve bademcikler her zaman birlikte alınır mı?

Hayır. Cerrahi karar çocuğun yakınmalarına ve muayene bulgularına göre verilir. Burun tıkanıklığı veya adenoid kaynaklı orta kulak sorunlarında yalnız adenoidektomi, tekrarlayan tonsillit gibi durumlarda yalnız tonsillektomi, adenotonsiller hipertrofiye bağlı uyku solunum bozukluğunda ise ikisinin birlikte çıkarılması gündeme gelebilir.

Adenoidektomi hangi durumlarda yapılır?

Adenoidektomi; adenoid hipertrofisine bağlı belirgin burun tıkanıklığı ve uyku ile ilişkili solunum bozukluğu, kronik adenoidit, uygun medikal tedaviye rağmen devam eden seçilmiş çocukluk çağı kronik rinosinüziti ve bazı orta kulak hastalıklarında değerlendirilebilir. Orta kulakta sıvı için 4 yaşından küçük çocuklarda yalnız OME gerekçesiyle rutin adenoidektomi önerilmez; adenoide ait ayrı bir endikasyon bulunmalıdır.

Tonsillektomi hangi durumlarda yapılır?

Tonsillektomi; tonsil hipertrofisinin hava yolunu veya yutmayı belirgin etkilemesi, polisomnografiyle doğrulanmış obstrüktif uyku apnesi, uygun kriterleri karşılayan tekrarlayan boğaz enfeksiyonları ve seçilmiş diğer tonsil hastalıklarında değerlendirilebilir.

Tekrarlayan tonsillitte 7-5-3 kuralı nedir?

Son bir yılda en az 7, son iki yılın her birinde en az 5 veya son üç yılın her birinde en az 3 boğaz enfeksiyonu olması tonsillektomi değerlendirmesinde kullanılan eşiklerden biridir. Her atağın tıbbi kaydında boğaz ağrısına ek olarak 38,3 °C üzeri ateş, servikal lenfadenopati, tonsiller eksüda veya pozitif grup A streptokok testi gibi bulgulardan en az birinin belgelenmesi önemlidir.

Horlayan her çocuk ameliyat edilir mi?

Hayır. Horlama tek başına otomatik ameliyat endikasyonu değildir. Ağız solunumu, uykuda nefes durması, huzursuz uyku, büyüme, davranış ve okul performansı gibi bulgular ile tonsil ve adenoid yapısı birlikte değerlendirilir; seçilmiş çocuklarda polisomnografi gerekebilir.

Adenotonsillektomi öncesi uyku testi ne zaman gerekir?

Uyku ile ilişkili solunum bozukluğu bulunan ve tonsillektomi düşünülen 2 yaşından küçük çocuklarda veya obezite, Down sendromu, kraniofasiyal anomaliler, nöromüsküler hastalık, orak hücre hastalığı ya da mukopolisakkaridoz gibi risk durumlarında polisomnografi önerilir. Ameliyat gerekliliğinin belirsiz olduğu veya muayene ile belirtilerin şiddeti arasında uyumsuzluk bulunduğu durumlarda da uyku testi yararlı olabilir.

Adenotonsillektomi kaç yaşında yapılabilir?

Ameliyat kararı yalnız yaşa göre verilmez; endikasyon, çocuğun genel sağlık durumu ve anestezi riski birlikte değerlendirilir. Küçük çocuklarda ameliyat sonrası solunum açısından daha yakın izlem gerekebilir ve güncel tonsillektomi kılavuzu 3 yaşından küçük çocuklarda gece hastane izlemi önermektedir.

Adenotonsillektomi sonrası kanama ne zaman olabilir?

Kanama ameliyat sonrası ilk 24 saat içinde primer kanama şeklinde veya 24 saatten sonra sekonder kanama şeklinde ortaya çıkabilir. İyileşme döneminde yaklaşık iki haftaya kadar risk tamamen ortadan kalkmış kabul edilmez. Ağızdan veya burundan taze kırmızı kan gelmesi acil değerlendirme gerektirir.

Adenotonsillektomi sonrası ağrı nasıl kontrol edilir?

Çocuklarda tonsillektomi sonrası ağrı kontrolünde parasetamol ve ibuprofen güncel kılavuzlarda temel seçenekler arasındadır. İlaçların dozu ve kullanım aralığı çocuğa göre hekim tarafından belirlenmelidir. Rutin antibiyotik önerilmez ve 12 yaşından küçük çocuklarda kodein kullanılmamalıdır.

Adenotonsillektomi sonrası nasıl beslenilir?

Yeterli sıvı alımı en önemli konulardan biridir. Çocuk uyanık ve güvenli şekilde yutabiliyorsa tolere ettiği yiyecekleri tüketebilir. Her hastaya uzun süre yalnız yumuşak gıda verilmesinin veya katı yiyeceklerin rutin olarak yasaklanmasının kanamayı azalttığı gösterilmiş değildir; ameliyatı yapan hekimin kişisel önerileri dikkate alınmalıdır.

Bademcik ve geniz eti alınınca bağışıklık düşer mi?

Tonsil ve adenoid dokular bağışıklık sisteminin parçalarıdır ancak mevcut araştırmalar uygun endikasyonla yapılan tonsillektomi ve adenoidektominin çocuklarda klinik açıdan anlamlı kalıcı bağışıklık yetersizliği oluşturduğunu göstermemektedir. Cerrahi yine de yalnız uygun tıbbi endikasyon bulunduğunda planlanmalıdır.

RM
i
Tıbbi Bilgilendirme

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi planlaması kişisel hekim değerlendirmesi sonrasında yapılmalıdır.

İletişim

Merak Ettikleriniz İçin Bizimle İletişime Geçin

Muayene süreci ve iletişim bilgileri hakkında detaylı bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İletişim Bilgileri