Rinitler

Rinit Nedir?

Burun mukozası solunan havanın ısıtılması, nemlendirilmesi ve temizlenmesinde önemli rol oynar. Mukozada inflamasyon veya damar ve salgı bezlerinin normal çalışma düzeninde değişiklik geliştiğinde burun tıkanıklığı ve akıntı gibi yakınmalar ortaya çıkabilir.

Rinit tek bir hastalık değildir. Alerjiye bağlı rinit ile hava değişikliği veya keskin kokularla tetiklenen non-alerjik rinitin mekanizmaları aynı olmadığı için tedavi planları da farklı olabilir.

Rinit ile sinüzit aynı hastalık mıdır?

Hayır. Rinit esas olarak burun mukozasını etkiler. Sinüzitte ise paranazal sinüsler de hastalık sürecine katılır. Bununla birlikte burun ve sinüs mukozası birbiriyle devamlılık gösterdiği için bazı hastalarda iki durum birlikte bulunabilir.

Rinit Belirtileri Nelerdir?

Rinitin belirtileri hastalığın türüne göre değişebilir. Kaşıntı ve peş peşe hapşırma alerjik rinitte daha ön planda olabilirken, bazı non-alerjik rinit tiplerinde burun tıkanıklığı veya sulu akıntı temel yakınma olabilir.

Rinit Türleri Nelerdir?

Rinitler farklı mekanizmalara göre sınıflandırılabilir. Günlük pratikte en önemli ayrım alerjik, enfeksiyöz ve non-alerjik rinitler arasındadır.

Alerjik Rinit Nedir?

Alerjik rinit yılın belirli dönemlerinde ortaya çıkabileceği gibi ev tozu akarları veya başka sürekli alerjenlere bağlı olarak yıl boyunca da devam edebilir. Bazı hastalarda gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanma da eşlik eder.

Alerjik riniti neler tetikler?

Polenler, ev tozu akarları, hayvan kaynaklı alerjenler, küfler ve kişinin duyarlı olduğu diğer aeroalerjenler belirtileri tetikleyebilir. Ancak hangi alerjenin gerçekten klinik yakınmalardan sorumlu olduğu hastanın öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.

Alerjik rinit astımla ilişkili midir?

Alerjik rinit ve astım aynı hastada birlikte bulunabilir. Bu nedenle uzun süreli alerjik riniti bulunan hastalarda öksürük, hırıltı veya nefes darlığı gibi alt solunum yolu belirtilerinin de sorgulanması önemlidir.

Non-Alerjik Rinit Nedir?

Non-alerjik rinitte burun tıkanıklığı ve akıntı gibi rinit belirtileri bulunmasına rağmen klasik alerjik duyarlanma gösterilemeyebilir. Belirtiler bazı hastalarda ısı değişiklikleri, soğuk hava, parfüm, duman veya keskin kokularla tetiklenebilir.

Vazomotor rinit nedir?

Günümüzde sıklıkla non-alerjik rinit başlığı altında değerlendirilen vazomotor rinit; sıcaklık ve nem değişimleri, keskin kokular, sigara dumanı, soğuk hava veya benzeri çevresel uyaranlarla ortaya çıkan burun tıkanıklığı ve akıntı ataklarıyla seyredebilir.

Gustatuar rinit nedir?

Yemek sırasında veya hemen sonrasında, özellikle sıcak ve baharatlı yiyeceklerle tetiklenen belirgin sulu burun akıntısıdır. Temel yakınma genellikle tıkanıklıktan çok akıntıdır.

NARES nedir?

NARES, non-alerjik rinitin eozinofilik inflamasyonla ilişkili bir fenotipini tanımlamak için kullanılan terimlerden biridir. Alerji testleri klasik olarak negatif olabilir; ancak burun yakınmaları ve bazı hastalarda koku kaybı belirgin olabilir.

Atrofik rinit nedir?

Atrofik rinitte burun mukozasında incelme, kuruluk ve kabuklanma gelişebilir. Kötü koku, burunda kuruluk, kabuklanma veya paradoksal tıkanıklık hissi görülebilir. Primer veya cerrahi, travma ve başka nedenlere bağlı sekonder biçimleri bulunabilir.

Viral Rinit ve Nezle

Viral üst solunum yolu enfeksiyonları akut rinitin en sık nedenleri arasındadır. Burun akıntısı, tıkanıklık, hapşırma, boğaz ağrısı ve öksürük görülebilir.

Viral rinitler çoğu hastada zamanla kendiliğinden düzelir. Belirtilerin beklenenden uzun sürmesi, başlangıçtaki iyileşmeden sonra tekrar belirgin kötüleşme, yüksek ateş veya şiddetli yüz ağrısı gibi durumlarda sinüzit ve diğer komplikasyonlar açısından değerlendirme gerekebilir.

Nezle ile alerjik rinit nasıl ayırt edilir?

Nezlede boğaz ağrısı, halsizlik veya öksürük gibi enfeksiyon belirtileri daha sık eşlik eder. Alerjik rinitte ise tekrarlayan hapşırma, burun-göz kaşıntısı ve belirli alerjenlerle ilişki daha karakteristik olabilir. Ancak yalnızca tek bir belirti üzerinden kesin ayrım yapılamaz.

Rinit Nasıl Teşhis Edilir?

Rinit tanısında ilk basamak yakınmaların ayrıntılı olarak sorgulanması ve KBB muayenesidir. Belirtilerin hangi mevsimde veya ortamda başladığı, evcil hayvan, polen, iş ortamı, hava değişikliği, kokular ve ilaçlarla ilişkisinin bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

Rinitte alerji testi her hastaya yapılır mı?

Hayır. Klinik öykü ve muayenenin tipik olduğu birçok hastada başlangıç değerlendirmesi bunlarla yapılabilir. Tedaviye yanıt alınamaması, tanının belirsiz olması veya alerjen immünoterapisi planlanması gibi durumlarda alerji testi daha önemli hale gelir.

Rinitte tomografi gerekir mi?

Tipik alerjik rinitte rutin bilgisayarlı tomografi gerekli değildir. Kronik sinüzit, nazal polip, kitle veya başka yapısal hastalık düşünülen seçilmiş hastalarda görüntüleme yöntemleri değerlendirilebilir.

Endoskopik burun muayenesi ne zaman yapılır?

Uzun süren tek taraflı tıkanıklık, tekrarlayan kanama, koku kaybı, polip şüphesi, kronik sinüzit belirtileri veya standart muayenede açıklanamayan yakınmalarda endoskopik değerlendirme yararlı olabilir.

Rinit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Rinit tedavisinin en önemli noktası hastalığın hangi rinit tipine ait olduğunun belirlenmesidir. Alerjik, viral ve non-alerjik rinitlerde aynı tedavinin kullanılması doğru değildir.

Burun Açıcı Spreylerin Uzun Süre Kullanılması Zararlı mı?

Burun tıkanıklığını hızla azaltan topikal dekonjestan spreyler kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak bu ilaçların uzun süre ve kontrolsüz kullanılması sonrasında burun mukozasında rebound şişme gelişebilir.

Bu nedenle dekonjestan burun spreyleri uzun süre kendi kendine kullanılmamalıdır. Sürekli burun açıcı sprey ihtiyacı bulunan kişide alerjik rinit, septum deviasyonu, konka büyümesi, nazal polip veya başka bir burun hastalığı araştırılmalıdır.

Diğer Rinit Türleri

Mesleksel rinit

İş ortamındaki un, tahıl, hayvan kaynaklı maddeler, lateks, ahşap tozu veya çeşitli kimyasal maddeler bazı kişilerde rinit belirtilerini tetikleyebilir. Belirtilerin iş günlerinde artıp tatil dönemlerinde azalması tanı açısından önemli olabilir.

Gebelik riniti

Gebelik sırasında hormonal değişikliklerle ilişkili burun tıkanıklığı görülebilir. Gebelerde ilaç seçimi farklı değerlendirme gerektirdiği için tedavi hekim kontrolünde planlanmalıdır.

İlaca bağlı rinit

Topikal dekonjestanlar dışında bazı sistemik ilaçlar da burun tıkanıklığı veya rinit benzeri yakınmalara katkıda bulunabilir. Yeni başlayan burun yakınmalarında kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi önemlidir.

Atrofik rinit

Atrofik rinitte burun içinde kuruluk, kabuklanma, kötü koku ve tıkanıklık hissi gelişebilir. Burun mukozasının nemlendirilmesi ve kabukların kontrolü tedavinin temel parçalarından biridir; altta yatan neden ayrıca değerlendirilmelidir.

Rinit Şikâyetlerinde Ne Zaman KBB Uzmanına Başvurulmalı?

Tekrarlayan veya uzun süren burun tıkanıklığı ve akıntının nedeni her zaman basit alerji olmayabilir. Özellikle günlük yaşamı, uykuyu veya koku duyusunu etkileyen yakınmalarda değerlendirme yapılması uygundur.

İzmir'de Rinit Tanı ve Tedavisi

İzmir'de rinit tedavisi araştırılırken öncelikle burun akıntısı ve tıkanıklığın alerjik, enfeksiyöz, non-alerjik veya anatomik bir nedene bağlı olup olmadığının belirlenmesi önemlidir.

Prof. Dr. Raşit Midilli tarafından yapılan KBB değerlendirmesinde burun mukozası, konkalar, septum ve hastanın yakınmalarına göre diğer burun ve sinüs yapıları birlikte değerlendirilebilir. Gerekli hastalarda endoskopik muayene veya alerji testlerinden yararlanılabilir.

Tedavi planı; rinitin türü, belirtilerin süresi ve şiddeti, kişinin baskın yakınması, eşlik eden sinüzit veya astım gibi hastalıklar ve daha önce kullanılan tedaviler dikkate alınarak oluşturulur.

Muayeneye gelirken yakınmaların hangi mevsimlerde arttığını, ev veya iş ortamında hangi tetikleyicilerin bulunduğunu, kullanılan burun spreylerini ve daha önce yapılmış alerji testlerini not etmek değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

Rinit Hakkında Sık Sorulan Sorular